Vilders Willem

De armenjager staat centraal.

Deze jagen op mensen met oneerbare beroepen zoals marskramers, zigeuners, rondreizende muzikanten en artiesten, scharenslieps, lompenhandelaars etc.

Ze worden ingehuurd door de besturen van een gemeenschap zoals Kerspels of Marken

 

Vilder’s Willem was zo’n Armenjager. Hij heeft een huis gehad bij de Regge bij Schuilenburg.

Het schijnt dat hij daar nog steeds rond spookt.

 

Ook is er een gebeurtenis in Ommen en omgeving waar een andere Armenjager bij betrokken was, ingehuurd door de bestuurders in Ommen en de Drost van Salland.

Daar was sprake van een diefstal van een “zak mael”, een schermutseling met een ‘Viller’ als armenjager en een amputatie van een been waar de kosten zijn gedragen door de Graaf van Rechteren.

 

Een viller of vilder ontfermde zich over zieke beesten die ze doodden en vilden om de huid nog te kunnen gebruiken.

Ze ruimden ook “krengen” op, oftewel de kadavers van dieren.

Vilders werden soms verplicht om herkenbare kleding te dragen en woonden buiten de dorpen, een soort van verstoten.

Het vilderswerk werd ook vaak gecombineerd met het beulsambt.

En ook de gedode misdadigers werden door hen “opgeruimd”.

 

In die jaren wordt Den Ham opgeschrikt door een aantal bezoeken van een grote troep Heidenen en Vagebonden. Een van de Vagebonden is een Hammenaar genaamd Henrick Alberts bijgenaamd Koldemargen.

Ze zijn op zoek naar de armenjager, Coert Peters die ze wel een lesje willen leren. Ze vinden hem niet en bedreigen zijn gezin.

 

Coert Peters zet de achtervolging in op de belagers van zijn gezin met de Rooroede van Staphorst en een groep anderen. De Rooroede werd zo genoemd om zijn rode stok die hij droeg als teken van zijn macht als veldwachter of armenjager. Bij de boerderij in Gaste waar de Vagebonden zich ophouden komt het tot een schermutseling. De Rooroede van Staphorst en Armenjager Coert worden beide doodgeschoten. Eén van de daders pakt het sabel van Coert Peters en doorstoot hem met zijn eigen sabel.

 

De Ridderschap neemt de dubbele moord hoog op. Koldemargen  wordt in Uelsen gevangengenomen en in Zwolle boven de Poort gezet. Daarna volgt een proces en een veroordeling. Koldenmargen krijgt de doodstraf.

 

Het verhaal van Vilder’s Willem is opgetekend door Herman Kampman in zijn boek “de Armenjager”.
Herman Kampman is nen dichter, skryver en grappenmaker uut Heldern, up de grense tüsken Salland en Twente.

Het verhaal van de armenjager uit Ommen is beschreven door Henk van Elburg uit Ommen.

De details rond de moord op Coert Peters zijn ons door Gert Hemstede uit Bennekom aangereikt.